16. Svaapnavrundavanakhyana

Composer : Shri Vadirajaru

| ಅಥ ಷೋಡಶಾಧ್ಯಾಯ: |

೧. ಶೇಷಶ್ರೋತೃಕ ಪ್ರಕರಣಮ್ | ಶ್ಲೋಕಾ: [೧-೧೪]

ಹರಿಃ ಓಂ |

ಮತ್ಪಾದಸೇವಾವಿಷಯೇ ತೇ ಸಿಸಾಧಯಿಷಾಸ್ತಿ ಚೇತ್ |
ವೃಂದಾವನೇ ಶೇಷಪದ್ಯಾಜಾತಾನಿ ವದ ಚೋಷಸಿ |೧|

ನಾಗಹ್ವಯ ಪಂಡಿತೋಽಹಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೇಽಶೌಂಡ ಬುದ್ಧಿಮಾನ್ |
ಇತರಃ ಪಂಡಿತಃ ಪಂಡಃ ತ್ವಮೇವೇಹ ಸುಪಂಡಿತಃ |೨|

ತ್ವಯಾಽನುಭೂತಂ ಯತ್ ಸ್ವಪ್ನಂ ಮನ್ನಿರೂಪಿತಮೇವ ಚ |
ವಿದ್ಧಿ ಬುದ್ಧಿಮತಾಂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವೃದ್ಧಂ ಮಾ ತ್ಯಜ ಸರ್ವಥಾ |೩|

ಇದಂ ವೃಂದಾವನಾಖ್ಯಾನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತೇರ್ಮುಖಾತ್ |
ನಿ:ಸಂಶಯೋ ಭವ ತ್ವಂ ಚ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಹರ ಸಂಶಯಂ |೪|

ಪಶ್ಯಾಮಿ ತೇ ಸುವಿಶ್ವಾಸಂ ಮತ್ಸುತೋ ಶಶ್ವದತ್ರಹಿ |
ವಿಶ್ವಾಸಿನಾಂ ಸಮಾಜೇಚ ತ್ವಮಪ್ಯೇಕಃ ಪ್ರಸನ್ನಧೀಃ |೫|

ತ್ವಮೇವ ಧರ್ಮಗೋಪ್ತಾ ಚ ಗೋಪೀನಾಂ ಪತಿರವ್ಯಯಃ |
ಪ್ರೀತಃ ಪ್ರಾತಃ ಸಮುತ್ಥಾಯ ತಮೇವ ಹೃದಿ ಚಿಂತಯ |೬|

ಮದ್ವೃಂದಾವನಗಂ ಗೋಪೈಃ ಗೋಪೀಭಿಶ್ಚ ಸಮನ್ವಿತಂ |
ಗೋಭಿರ್ಗೋವಿಂದನಾಮಾನಂ ಗೋಪಾಲಂ ಹೃದಿ ಸಂಸ್ಮರ |೭|

’ಗೋಪಾಲ ನಿರ್ಮಲತನೋ ಧರ್ಮಪಾಲಂ ತು ಪಾಲಯ |
ತಂ ಬಾಲಂ ಚ ಕೃಪಾಶೀಲಂ ತಚ್ಚಾಂಚಲ್ಯಂ ಚ ಚಾಲಯ’ |೮|

ಇತ್ಯಹಂ ಪ್ರಾರ್ಥಯಾಮೀಹ ಗೋಪಾಲಂ ಬಾಲರೂಪಿಣಂ |
ಶ್ರೀಲೋಲಂ ಕಾಲಕಾಲೇ ಚ ಧರ್ಮಗ್ಲಾನಿರ್ಯಥಾ ನ ಹಿ |೯|

ಧೀಮಾನಾಚಾರ್ಯನಾಮ್ನಾ ಯೋ ದಾಮ್ನಾ ಬದ್ಧಃ ಪುಮಾನಿತಿ |
ಧೀಮಾನಾಮ್ನಾಯಮಾನೈರ್ಮೇ ಪ್ರೇಮ್ಣಾ ನಾಯಾತ್ ಸುಮಾನವಃ |೧೦|

ತಸ್ಮಾನ್ನಿ: ಸೀಮ ಏವಾಹಂ ಮತ್ಸ್ವಾಮೀ ಸ್ವಸ್ಯ ಸಾಮ್ಯದಃ |
ಕಃ ಸ್ವಾಮೀ ಕಸ್ಯ ನಿ:ಸೀಮತ್ವಂ ದದೌ ಭಸ್ಮ ಲೇಪವಾನ್ |೧೧|

ಮದಾಧಿಕ್ಯಾತ್ ತ್ವದಾಧಿಕ್ಯಂ ಸ್ಪಷ್ಟಮೇವ ಚ ವಿಟ್ಠಲೇ |
ಕುವಾದಿನೋ ಮದೈರ್ಹೀನಾ: ಸಂತಿ ಪಶ್ಯಂತಿ ದೇವತಾಃ |೧೨|

ಇತ್ಥಮೇವ ಹರಿರ್ವಿತ್ತ ವಾದಿತಃ ಕೃತ್ತಮೂಲಕೈಃ |
ಉಕ್ತಶ್ಚ ಜಗತೋ ನಿತ್ಯಂ ಪೃಥಕ್ತ್ವೇನೈವ ವರ್ತತೇ |
ಕೃತ್ತಮೂಲತ್ವಮಪ್ಯೇಷಾಂ ಕಥಂ ತ್ವಿತಿ ನ ವಿತ್ತ ಚ |೧೩|

’ಅರ್ಭಕೇ ಗರ್ಭಸಂಸ್ಥೇಽಪಿ ಸ್ವರ್ಭಾನುಗ್ರಸ್ತಭಾನುವತ್ |
ತವಾರ್ಭಕೋ ದುರ್ಭಗೋ ನ ಶುಭಾನಾಂ ಭೂರ್ಭವಿಷ್ಯತಿ’ |೧೪|

೨. ವಿಪ್ರ ಪ್ರಕರಣಮ್ | ಶ್ಲೋಕಾ: [೧೫-೨೭]

ಇತ್ಯೇಕಂ ಶ್ಲೋಕಮುಖ್ಯಂ ಮೇ ತ್ಯಕ್ತವಾನಸಿ ವಿಪ್ರಕ |
ಆಕರಸ್ಥಂ ಲೇಖನಂ ಚ ಕಾರಯ ಪ್ರಾಙ್ ಮಯೇರಿತಂ |೧೫|

ಅಹಂ ಮೇ ಕಿಂಕರಸ್ಯಾಪಿ ವಿಸ್ಮೃತೇಃ ಕಿಂ ಕರೋಮಿ ತೇ |
ನತ್ವಹಂಕಾರಮಾನೀ ಚ ಶಂಕರೋಽಪಿ ನಿವಾರಕಃ |೧೬|

ಸಹಜಾ ವಿಸ್ಮೃತಿಃ ಕೇನ ಪರಿಹರ್ತುಂ ಸುಶಕ್ಯತೇ |
ಸಹಸಾ ಪರಿಹರ್ತುಂ ಹಿ ಹರಸ್ಯಾಪಿ ನ ಶಕ್ಯತೇ|೧೭|

ಶಶ್ವದ್ ವಿಸ್ಮೃತಿ ಶೀಲಸ್ಯ ಕಃ ಸ್ಮೃತೌ ವಿಸ್ಮೃತಿರ್ಭವೇತ್ |
ಆಕೃತಿಂ ತವ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ ಕಾಮತಿಂ ತ್ಯಜ ಮಾಂ ಭಜ |೧೮|

ಇತಿ ಪೂರ್ವಂ ಮಯಾ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಅನುಸಂಧತ್ಸ್ವ ಬುದ್ಧಿಮನ್ |
ವೃದ್ಧ ಶ್ರದ್ಧಾನ್ವಿತೋ ನಿತ್ಯಂ ಭಜ ಮಾಂ ಭುಜಗೇಶ್ವರಂ |೧೯|

ಮಾನವಾ ಮಾನಿನಸ್ಸರ್ವೇ ಪಾಪಿನಃ ಕೋಪಿನಃ ಸದಾ |೨೦|

ಶಶ್ವದ್ವಿಸ್ಮೃತಿ ಶೀಲಸ್ಚ ದುಃಖ ಶೀಲಸ್ಚ ದುರ್ಭಗಃ |
ಇದಂ ಗಾಲೀಪ್ರದಾನಂ ತು ನೈವ ಚಾಳಿಪ್ರದಸ್ಯ ತೇ |೨೧|

ಮತ್ಪಾದಾಬ್ಜೇ ಸದಾ ಚಾಬ್ಜ ಭವಸ್ಯ ಬಲಮೀದೃಶಂ|
ಅಲಿಂ ತ್ವಂ ಮಮ ಪಾದಾಬ್ಜೇ ಕಥಂ ಮೇ ವಾಲಗಂ ಭವ |
ತ್ವನ್ಮನಃ ಸನ್ನಿಕೃಷ್ಟಂ ತು ಮತ್ಪದಂ ಸನ್ನಿಕರ್ಷತೇ |೨೨|

ತಸ್ಮಾನ್ಮತ್ಪಾದ ಕಮಲಧ್ಯಾನಾತ್ ತೇ ನಿರ್ಮಲಂ ಮನಃ |
ಮಮ ಸಾಲೋಕ್ಯಸಿದ್ಧ್ಯರ್ಥಂ ಕುರು ಶೀಲವತಾಂ ವರ |೨೩|

ಪಂಚಜನ್ಮಸು ಪಂಚಾಸ್ಯವತ್ ಸಮರ್ಥೋ ಭವ ಪ್ರಿಯ |
ಪಂಚಾಸ್ಯವಾಕ್ಯಸಂದಿಷ್ಟಂ ಪುರಾಣಂ ಪಂಚಲಕ್ಷಣಂ |೨೪|

ಕುರು ಶೀಘ್ರಂ ಗುರೂಕ್ತಿಂ ಚ ನ ತ್ಯಜ ಸ್ವೋಚಿತಾಂ ಕಚೇ |
ಗೃಹೀತ್ವಾ ವಕ್ಷ್ಯತೇ ಪಕ್ಷಪಾತೇನ ಸುವಿಚಕ್ಷಣ |೨೫|

’ಶಿಖಾಂ ಗೃಹೀತ್ವಾ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಸಖಾ ತ್ವಂ ಮಮ ಸರ್ವದಾ |
ಸುಖಾವಾಸಾನ್ ಪ್ರದಾಸ್ಯಾಮಿ ಮಖಾವಾಸಾದಪಿ ಪ್ರಿಯ’ |೨೬|

ಇತಿ ಪೂರ್ವಂ ಮಯಾ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಅನುಸಂಧತ್ಸ್ವ ಬುದ್ಧಿಮನ್ |
ವೃದ್ಧ ಶ್ರದ್ಧಾನ್ವಿತೋ ನಿತ್ಯಂ ಭಜ ಮಾಂ ಭುಜಗೇಶ್ವರಂ |೨೭|

೩. ಶೇಷ ಪ್ರಕರಣಮ್ | ಶ್ಲೋಕಾ: [೨೮-೩೬]

ಮಮಾಭಿಪ್ರಾಯಮಜ್ಞಾತ್ವಾ ಪ್ರೇತ ದೋಷಯಸೀಹ ಮಾಂ |
ಪ್ರೀತವಾನಸ್ಮ್ಯಹಂ ತಸ್ಮೈ ಪ್ರೋಕ್ತವಾನ್ ಯೋ ಗುಣಾನ್ ಮಮ |೨೮|

ನೈವ ಪೃಚ್ಛೇತಿ ಪೂರ್ವೋಕ್ತಂ ನೈವ ಮಾನಂ ತವಾಽಬುಧ |
ಕನಕಾನಿ ಸಮುದ್ದಿಶ್ಯ ಶೌನಕಿಂ ತೇ ಮತಿಂ ತ್ಯಜ |೨೯|

ಪೂರ್ವಂ ತು ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯಸ್ಯ ಭ್ರಷ್ಟಬುದ್ಧೇಃ ಕದಾಚನ |
ನಷ್ಟಾಽಽಸೀದ್ ದೃಷ್ಟಿರೇಕೈವ ವೇದಾಪ್ರಾಮಾಣ್ಯಶಂಕಯಾ|೩೦|

ತದ್ವತ್ ಕಮಲನಾಭಸ್ಯ ಸಮಲಸ್ಯ ಸದುರ್ಮತೇಃ |
ಶಮನಂ ಚಾಽಸ ಸನ್ನೇತ್ರಂ ದಮನಂ ಯಾಸ್ಯತೇ ಯಮಾತ್ |೩೧|

ಅಯಂ ನ ತಮ್ಮಣ್ಣಃ ಪ್ರೇಮ್ಣಾ ಮದ್ವಾಣೀಂ ಭಣತೇ ಗುಣಿನ್ |
ಕಾಣವತ್ ಸರಣೀಂ ಯಾಯಾನ್ನಾಣತೇ ಪೂರ್ಣರೂಪಿಣಂ|೩೨|

ತತ್ಫಲಂ ಪ್ರಾಪ್ಯತೇ ಪುತ್ರ ಸತ್ಫಲಂ ನೈವ ಪಶ್ಯತೇ |
ವಿಪ್ರ ಫಲ್ಗುತರಶ್ಚಾಯಂ ವಿಪ್ರಲಿಪ್ಸುರ್ನ ಸಂಶಯಃ |೩೩|

ಅನೇಕರೂಪವಂತಂ ಮಾಂ ವಿನೈಕತರರೂಪಿಣಂ |
ಮನಾಕ್ಸಮನುತೇ ವಿದ್ವನ್ ಶೌನಕೋ ಭುವಿ ಜಾಯತೇ |೩೪|

ಏವಂ ನಿಃಶ್ರೀನಿವಾಸೋಽಯಂ ಶ್ರೀನಿವಾಸಾಭಿಧೋಽಪಿ ಸನ್ |
ನಿಸ್ಸೀಮಂ ಮಾಂ ನ ಮನುತೇ ಸು ಶ್ರೀಮಂತಂ ಕದಾಚನ |೩೫|

ನಿತ್ಯಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸಂಬಂಧಿ ಸತ್ಯಂ ವಾಕ್ಯಂ ಮಯೋದಿತಂ |
ಅತ್ಯಂತ ಭ್ರಾಂತಬುದ್ಧಿಶ್ಚ ಮಂತವ್ಯಾ ತೇನ ಮತ್ಕೃತಿಃ |೩೬|

೪. ವಿಪ್ರ ಪ್ರಕರಣಮ್ | ಶ್ಲೋಕಾ: [೩೭-೩೯]

ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಧಮ ಗುಣಾಧಮ ಭೂಧನಾಢ್ಯಂ ಮನ್ನಂದನಂ ತ್ವನುದಿನಂ ಗುಣಿನಂ ಭಜಸ್ವ |
ವೃಂದಾವನೇ ಮದನಗೋಪಸದಾಯನೇ ಮದ್ವಾಣೀಂ ವದಸ್ವ ವದನೇನ ದದಾಮಿ ಚಾನ್ನಂ |೩೭|

ಮತ್ಸತ್ರಭೋಜನಂ ಭುಂಕ್ಷ್ವ ಪುತ್ರಮಿತ್ರಕಲತ್ರಕೈಃ |
ತತ್ರಯಾತ್ರಾಂ ನ ಕೃತ್ವಾ ತ್ವಂ ಯತ್ರ ಚಾನಾದರಸ್ತವ |೩೮|

ಇಯಂ ತೇ ದಿವ್ಯಸದ್ಭುದ್ಧಿಃ ಕೃದ್ಧೋ ಮಾ ಭವ ವೃದ್ಧಕ |
ಶ್ರದ್ಧಾಹೀನಂ ತು ಮದ್ವಾಣೀಂ ನ ವದಸ್ವಾದ್ಯ ಚಾಧಮಂ |೩೯|

೫. ವಿಪ್ರಪ್ರಕರಣೇ ಅವಾಂತರಶೇಷ ಪ್ರಕರಣಮ್ | ಶ್ಲೋಕಾ: [೪೦-೫೨]

ತವೋತ್ತಮಸತೀಸೂತಿಕಾಲೇ ಚಿತ್ರಂ ಕೃತಂ ಮಯಾ |
ಪೂರ್ವೋಕ್ತವಾಕ್ಯ ಸತ್ಯಾರ್ಥಂ ಸಾ ಪುತ್ರೀ ಪುತ್ರತಃ [ಕ:] ಕೃತಃ |೪೦|

ಅಂಶೇನ ಪುಂಸ್ತ್ವಸಿದ್ಧ್ಯರ್ಥಮಹಮೇವ ಸಹಾಸುಭಿಃ |
ಪ್ರವಿಷ್ಟಃ ಪ್ರತಿರುದ್ಧಂ ತು ಪ್ರಕೃಷ್ಟೇ ಚಾಪ್ಯಮರ್ಷಿತಃ |೪೧|

ಪ್ರಸೂತಿಕಾಲೇ ವಾಯುಶ್ಚ ಪುರಃಸ್ಥಿತ್ವಾ ಚ ಕರ್ಷತಿ |
ಇತಿ ಮಾನಾಂತರಾದೇವ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಧರ್ಮಂ ಕರೋಮ್ಯಹಂ |೪೨|

ಕಂಸೇನ ಬದ್ಧದಂಪತ್ಯೋಃ ಯಾದವಾನಾಂ ಪತಿರ್ಯಥಾ |
ಕಂಸಾದಿ ದೈತ್ಯಯುದ್ಧಾರ್ಥಂ ಆವಿರಾಸೀದಹಂ ತಥಾ |೪೩|

ಪೂರ್ವಂ ತು ವರದಾನೇನ ಕರದಾನಕರಾಯ ಚ |
ಸ್ಮರದಾಶ್ರಯದ: ಸೋಽಹಂ ಸರ್ವದಾ ನಂದನೇಽರ್ಭಕೇ |೪೪|

’ಅರ್ಭಕೇ ಗರ್ಭಸಂಸ್ಥೇಽಪಿ ಸ್ವರ್ಭಾನುರ್ಗ್ರಸ್ತಭಾನುವತ್ |
ತವಾರ್ಭಕೋ ದುರ್ಭಗೋ ನ ಶುಭಾನಾಂ ಭೂರ್ಭವಿಷ್ಯತಿ’ |೪೫|

ಇತಿ ಪೂರ್ವಂ ಮಯಾ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಅನುಸಂಧತ್ಸ್ವ ಬುದ್ಧಿಮನ್ |೪೬|

ತತ್ಕಾಲೇ ತಚ್ಛರೀರೇ ತು ಹ್ಯಹಮೇವ ಪ್ರವಿಷ್ಟವಾನ್ |
ಪುನರ್ಜೀವಾಂತರಸ್ತಸ್ಮಿನ್ ಮತ್ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ಥಾಪಿತಸ್ತ್ವಹೋ |೪೭|

ಯಃ ಕಶ್ಚಿತ್ ಪುಣ್ಯಜೀವಸ್ತು ಸದಾ ಮಾಂ ತಪಸಾ ಚರನ್ |
ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋಽಹಂ ಭವಿಷ್ಯಾಮಿ ಸ ತು ಸಂಸ್ಥಾಪಿತಃ ಶಿಶೋಃ |
ತೇನ ಸಂಪೂಜಿತೋ ನಿತ್ಯಮಂಶತಃ ಸಂವಸಾಮ್ಯಹಂ |೪೮|

ಪೂರ್ವೋಪಿ ಮಮ ಪಾದಾಬ್ಜ ಭಕ್ತೋಯಃ ಶೂದ್ರಕೋಽಪಿಸನ್|
ಸಂಪೂಜ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಶೂದ್ರೋಽಪಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭವೇತ್ |೪೯|

ಇತಿ ಪೂರ್ವಂ ಪ್ರಮಾಣಂ ತು ಹ್ಯನುಸಂಧತ್ಸ್ವ ಬುದ್ಧಿಮನ್ |೫೦|

ರಙ್ಗನಾಥಸ್ಯ ದೃಷ್ಟಾಂತಮಪಿ ದತ್ವಾ ತ್ವಹಂ ಸದಾ |
ನಿ:ಸಙ್ಗೋ ನಾತ್ರ ಸಂದೇಹಃ ಸಂದೇಹೋ ನಶ್ಯತೇ ಶಮಿನ್ |೫೧|

ಸಂಶಯಾತ್ಮಾ ನಶ್ಯತೀತಿ ಮಾನಸಿದ್ಧಮಿಹೋಚ್ಯತೇ |
ಶ್ವಾನಯೋನಿಂ ಸ ಯಾತ್ಯಾಶು ಸಂಶಯೀ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ |೫೨|

೬. ಪುನ: ವಿಪ್ರಪ್ರಕರಣಮ್ | ಶ್ಲೋಕಾ: [೫೩-೭೯]

ಕೃಷ್ಣಾಚಾರ್ಯಸುತಃ ಶ್ರೀನಿವಾಸಾಚಾರ್ಯಾಭಿಧೋಽಪಿ ಸನ್ |
ನಿ:ಸೀಮಂ ಮಾಂ ನ ಮನುತೇ ಸುಶ್ರೀಮಂತಮಹೋವಿಧೇ |೫೩|

ತತ್ಫಲಂ ಪಶ್ಯತೇ ಪುತ್ರ ಸತ್ಫಲಂ ನೈವ ಪಶ್ಯತೇ |
ಸ್ವಪ್ರಸಂಗೇ ಸುಚತುರೋಽಪ್ಯಭಿಮಾನೀ ನ ಚಾತ್ರ ಭೂತ್ |೫೪|

ಮಯಾಽಪಿ ಜೀವತಾ ಭೂಮಾವನುಭೂತಂ ಜ್ವರಾದಿಕಂ |
ಭವರೋಗೇಣ ಗ್ರಸ್ತಸ್ಯ ಕಿಂತ್ವಿದಂ ಜ್ವರಪೀಡನಂ |೫೫|

ಇದಾನೀಮೌಷಧಂ ಮಾ ಸೇವಸ್ವ ತ್ವಂ ವೃದ್ಧ ವಿಪ್ರಕ |
ಶಿಷ್ಟಾನ್ಯತ್ರ ಗತಾನ್ಯಾಶು ಜ್ವರಾಣಿ ನ ಜರಂತಿ ತೇ |೫೬|

ಅಪಮೃತ್ಯಂ ಛಿನತ್ಯಾಶು ಮಮ ಪಾದೋದಕಂ ದ್ವಿಜ |
ವಿಪ್ರಾಂತರಮುಖೇನೈತತ್ ಶ್ರುಣು ಚಿತ್ರಂ ತ್ವಕೃತ್ರಿಮಂ |೫೭|

ತವ ಜ್ವರಾಣಿ ಯಾಸ್ಯಂತು ತಾವತ್ಪರ್ಯಂತ ಮೇವ ಚ |
ನ ವದಾಮಿ ಸುದಾಮಾಗ್ರ್ಯ ಲೇಖಕೋಽಪ್ಯತ್ರ ನಾಸ್ತಿ ಮೇ |೫೮|

ಅದ್ಯೈವ ಸೋಪಿ ಶೀಘ್ರಂ ತು ಆಗಮಿಷ್ಯತಿ ಶ್ರೀಪತಿಃ |
ಅಥಾಪಿ ತವ ಚಾರೋಽಗ್ಯಪರ್ಯಂತಂ ನೈವ ಕಥ್ಯತೇ |೫೯|

ಗವಿ ಪ್ರಸವಧುಃಖೇನ ವ್ಯಥಿತಾಯಾಂ ಸ ವೈ ವೃಷಃ |
ಬಾಧತೇ ತಾಂ ತದಾ ಯಾ ಗೀರ್ನ ಮಾಂ ಸ್ಪೃಶತು ಲೌಕಿಕೀ |೬೦|

ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಸಿದ್ಧಾಪಲಾಪಂ ಪ್ರಕುರ್ವಂತಿ ಪ್ರಜಾಃ ಕಲೌ |
ಸ್ವಮಾತೃಪ್ರಸವಾರಭ್ಯ ಪ್ರನಷ್ಟ ಪ್ರಾಕ್ಸುದೃಷ್ಟಯಃ |೬೧|

ಮಯಾ ಪರೋಕ್ಷತಶ್ಚೋಕ್ತಂ ಪರಲೋಕಸ್ಯ ವೈಭವಂ |
ಪರೋಕ್ಷಜ್ಞಾನಹೀನಾಸ್ತೇ ಪರಿವಾದಂ ಪ್ರಕುರ್ವತೇ |೬೨|

ಪರೇಷಾಂ ಚ ಶ್ರಿಯಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ದಹ್ಯಮಾನಾ ಇವಾಗ್ನಿನಾ |
ಅಶಕ್ತಾಸ್ತಾಂ ಗತಿಂ ಗಂತುಂ ತತೋ ನಿಂದಾಂ ಪ್ರಕುರ್ವತೇ |೬೩|

ಜನಾಸ್ಸುಪಾಪಿನ: ಸರ್ವೇ ಕಲಿನಾಽಽವಿಷ್ಟಚೇತನಾಃ |
ಮನಾಂಸಿ ಪಾಪಕೃತ್ಯೇಷು ಸ್ವನಾಶಾಯ ಪ್ರಕುರ್ವತೇ |೬೪|

ಅಹಂ ಪರೋಕ್ಷತಶ್ಚೈವ ವಕ್ಷ್ಯೇ ನಹ್ಯ ಪರೋಕ್ಷತಃ |
ದೇವಾಃ ಪರೋಕ್ಷತಶ್ಚೈವ ವದಂತೇ ನಾಪರೋಕ್ಷತಃ |೬೫|

ಪರೋಕ್ಷೇ ಚ ಪ್ರಿಯಾ ದೇವಾ ಹ್ಯಪರೋಕ್ಷಪ್ರಿಯಾ ನರಾಃ |
ಉಭಯೇ ಚ ಪ್ರಿಯಾ ದೈತ್ಯಾಃ ಅಪ್ರಿಯಾ ಉಭಯೇ ಚ ತೇ |೬೬|

ತಸ್ಮಾತ್ ಪರೋಕ್ಷನಿರ್ದೇಶೇ ಪ್ರಿಯಾಸ್ತೇ ದೇವತಾಂಶಕಾಃ |
ಅಪರೋಕ್ಷಸ್ಯ ನಿರ್ದೇಶೇ ಪ್ರಿಯಾಸ್ತೇ ನೃಶರೀರಿಣಃ |೬೭|

ಉಭಯೇಽಪಿ ಪ್ರಿಯಾ ಯೇ ವೈ ದೈತ್ಯಾಂಶಾಸ್ತೇ ನ ಸಂಶಯಃ |೬೮|

ತಸ್ಮಾನ್ಮದ್ವಚನೇ ಯೇ ಚ ಪ್ರಿಯವಂತಃ ಪ್ರಿಯಾ ಹಿ ಮೇ |
ಅಪ್ರಿಯಾ ಯೇ ಚ ಪಾಪಾಸ್ತೇ ಹ್ಯಪ್ರಿಯಾಃ ಸರ್ವಥಾ ಮಮ |೬೯|

ತಸ್ಮಾನ್ಮಮ ಪ್ರಿಯಾ ಯೇ ವೈ ಪ್ರೀತಿಂ ಕುರ್ವಂತು ಮತ್ಕೃತೌ |
ಅಪ್ರಿಯಂ ನೈವ ಕುರ್ವಂತು ಮತ್ಪ್ರಿಯಾಸ್ತೇ ನ ಸಂಶಯಃ |೭೦|

ಯತ್ರ ಪ್ರತೀತಾರ್ಥಬಾಧಃ ತತ್ರಾಂತರ್ಯಾಮಿಸಂಗ್ರಹಃ |
ಕರ್ತವ್ಯ ಇತಿ ಪೂರ್ವೋಕ್ತಂ ಅನುಸಂಧತ್ಸ್ವ ಬುದ್ಧಿಮನ್ |೭೧|

ತಸ್ಮಾದುಕ್ತಾರ್ಥಬಾಧೇ ಸತ್ಯಂತರ್ಯಾಮೀ ಹರಿಃ ಸ್ವಯಂ |
ಕರೋತಿ ಘಟನಾಂ ತಸ್ಯ ಶಕ್ತಿಂ ದತ್ವಾ ಚ ತಾದೃಶೀಂ |೭೨|

ತಸ್ಮಾನ್ನ ಕಾರ್ಯ ಶೂಕಾಽಪಿ ಶಂಕಯಾಃ ಶುಷ್ಕಬುದ್ಧಿಭಿಃ |
ಲೋಕವಾರ್ತಾಪರೈಃ ಕಾಕಬುದ್ಧಿಭಿಃ ನರಕಾಪ್ತಿಭಿಃ |೭೩|

ಇಯಂ ಶಂಕಾ ಚ ಸರ್ವತ್ರ ಕುತೋ ವಾ ಜಾಯತೇ ನೃಣಾಂ |
ವಿಪ್ರಸ್ಯ ವಾ ಕೃತಿರಿಯಂ ಮಮ ವೇತ್ಯಜ್ಞಸಂಶಯಾತ್ |೭೪|

ಸಂಶಯಾತ್ಮಾ ನಶ್ಯತೀತಿ ಮಾನಸಿದ್ಧಂ ವಿನಾಶಿನಃ|
ಶ್ವಾನಯೋನಿಂ ವ್ರಜತ್ಯಾಶು ಭುಕ್ತ್ವಾ ಕೀನಾಶಯಾತನಾಂ |೭೫|

ತಸ್ಮಾದಜ್ಞಾನಿನೋ ಹಿತ್ವಾ ಜ್ಞಾನಿಭಿಃ ಸುಯಶಸ್ವಿಭಿಃ |
ಸನ್ಮಾನಂ ಮಮ ಚಾಮುತ್ರ ಧ್ರಿಯತಾಂ ಮನಸಿ ಸ್ಫುಟಂ |೭೬|

ಮಂದಾಶಂಕಾ ಮದಾಂಧಾನಾಮೇವಂ ಸ್ಯಾನ್ನ ತು ಜ್ಞಾನಿನಾಂ |
ಜ್ಞಾನಪ್ರಕಾಶನೇ ನಷ್ಟಾಽ ಜ್ಞಾನಾಂಧತಮಸಶ್ಚ ತೇ |೭೭|

ತಸ್ಮಾತ್ ಜ್ಞಾನೀ ಸದಾ ಪೂಜ್ಯಃ ಪೂಜ್ಯಾತ್ಪೂಜ್ಯತಮಃ ಸ್ಮೃತಃ |
ನೈವ ಜ್ಞಾನೀ ಮಾನಬಾಹ್ಯಃ ಕೀನಾಶವಶಗ: ಸದಾ|೭೮|

ಅಜ್ಞಾನಿನಾಂ ಪ್ರಸಂಗೋಽಯಂ ನ ಕೃರ್ತವ್ಯಃ ಸುಖೇಪ್ಸುಭಿಃ |
ಶ್ವಾನೇನ ಸದೃಶಂ ಮತ್ವಾ ಪಾಪಿನಂ ತಂ ಮಹಾತ್ಮಭಿಃ |೭೯|

೭. ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿ ಪ್ರಕರಣಮ್ | ಶ್ಲೋಕಾ: [೮೦-೯೦]

ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತೇ ಮಮ ಕೃತಿಂ ಚ ಸತಾಂ ಸಭಾಸು ನಿ:ಶ್ಯಂಕ ಏವ ವದ ಸಾದರಮತ್ರ ನಿತ್ಯಂ |
ತ್ವಂ ನಃ ಪ್ರಿಯೇ ಪ್ರಥಮತಃ ಪ್ರಥಿತಾಂ ಚ ಕೃತ್ವಾ ಮತ್ಪ್ರೀತಿ ಮೇವ ಕೃತವಾನಸಿ ವಾಚಕೇಶ |೮೦|

ಯಸ್ಯ ದೇವಾ ನ ಪ್ರಸನ್ನಾಃ ಮುನಯಶ್ಚ ತಪೋಧನಾಃ |
ಗುರುಃ ಸರ್ವಾರ್ಥದಶ್ಚೈವ ಸ ಹರಿ: ಸಾಗರಾಲಯಃ |೮೧|

ಅಸ್ಮದ್ವೃಂದಾವನಂ ತಸ್ಮೈ ಭಸ್ಮನಾಽಽಚ್ಛಾದಿತಾಗ್ನಿವತ್ |
ಸ್ವಸ್ಮಿನ್ನಂತರ್ಗತಂ ನೈವ ಸ್ವಾಮಿನಂ ಸ್ಮಾರಯತ್ಯಹೋ |೮೨|

ಶಿಲಾಮಾತ್ರಮಯಂ ವಿಷ್ಣೋಃ ಕಲಾಭಿಶ್ಚ ಸಮನ್ವಿತಂ |
ಫಲಾನಿ ಪ್ರತಿದದ್ಯಾನ್ಮೇ ಮಲಾನಿ ಪ್ರಹರಿಷ್ಯತಿ |೮೩|

ಇತಿ ನ ಸ್ಮಾರಯತ್ಯೇತತ್ ಶಾರದಾದ್ರೋಹಿಣಶ್ಚ ಮೇ |
ಚೋರವೃತ್ತ್ಯಾ ಜೀವತೋ ವೈ ನರಕಾನನುಗಚ್ಛತಃ |೮೪|

ಅಯಂ ತು ವಾಸುದೇವಾಖ್ಯಃ ಕರ್ಮಂದೀ ಮಮ ಮಂದಿರೇ |
ಮಂದರಾದ್ರಿನಿಭೇ ವೃಂದಾವನೇ ಸಂಪೂಜ್ಯ ಮಾಂ ಸದಾ |೮೫|

ಭೀಮಂ ಹನುಮಂತಮನಂತಲೋಕಾಚಾರ್ಯಂ ಜಗದ್ಗುರಂ |
ಆಗಂತಾ ಮತ್ಸಮೀಪಂ ತು ಭುಕ್ತ್ವಾಽಽಯುಷ್ಯಂ ಚ ಶೇಷಿತಂ |೮೬|

ಮಮಾವಸಾನೇ ನಾಹಂ ತು ವಸಾಮೀತ್ಯತಿದುಃಖಿತಃ |
ಸುವಾಸಿನೀ ಪತಿಂ ಯದ್ವದ್ ವಾಸುದೇವಾಭಿಧೋ ಮುನಿಃ |೮೭|

ತೀರ್ಥಯಾತ್ರಾಂ ತು ಕೃತ್ವಾ ಚ ಸಾರ್ಥೀ ಕೃತ್ಯ ಕಳೇಬರಂ |
ಮಾಮವೇಕ್ಷ್ಯೇಽತ್ಯಾಶಯಾ ತು ಸ ಚಾಽಯಾತ ಶುಚಾಽರ್ದಿತಃ |೮೮|

ದೈವಾದ್ ವೃಂದಾವನಸ್ಥಸ್ಯ ಮಾನಂ ಕೃತ್ವಾ ಸ ವೈ ಮಮ |
ಭೀಮಾದಿ ಸಾರ್ವಭೌಮಾನಾಂ ಕಾಮಾದಿಭಿರತಂದ್ರಿತಃ |೮೯|

ತೇನ ಪುಣ್ಯೇನ ಪುಣ್ಯಾತ್ಮಾ ಪುಣ್ಯಾಂ ಗತಿಮವಾಪ್ಸ್ಯತಿ |
ಶಾಣಾವಲೀಢಮಾಣಿಕ್ಯವತ್ ಸ ಗೌಣೀಮವಾತ್ಯಜತ್ |೯೦|

೬. ವಿಪ್ರ ಪ್ರಕರಣಮ್ | ಶ್ಲೋಕಾ: [೯೧-೯೩]

ಅಚಿಂತ್ಯಾದ್ಭುತಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಮಹಂ ಹಯಮುಖಂ ಭಜೇ |
ಮಹಿಮಾ ತಸ್ಯ ಕೇನೇಹ ವರ್ಣಿತಂ ಶಕ್ಯತೇ ವಿನಾ |೯೧|

ತಾದೃಶಂ ಹರಿಮಾರಾಧ್ಯ ಸರ್ವಾರಾಧ್ಯೇ ಮಯಿ ದ್ವಿಜ |
ಕರಾದಿಸ್ಪರ್ಶನೇ ತೇನ ಕೃತೇ ಸತಿ ಚ ಮೂರ್ಧನಿ |೯೨|

ಕಿಮಸಂಭಾವಿತಂ ಪೂರ್ವಂ ಚೋಕ್ತಂ ಸಂಭಾವಿತಂ ತತಃ |
ಅಸಂಭಾವನ ಯಾ ತಸ್ಮಾತ್ ವೈಭವಂ ನ ಪರಾಹತಂ |೯೩|

೯. ಬಹುಪುರುಷ ಶ್ರೋತೃಕ ಪ್ರಕರಣಮ್ | ಶ್ಲೋಕಾ: [೯೪-೧೦೦]

ಹೇ[ಽ] ಪಾಪ ಪುರುಷಾ: ಸರ್ವೇ ಮಾರಿಷಂ ಮಾಂ ವಿಜಾನಥ |
ಸೌರೇರ್ವಿಷಾರ್ದಿತಾ ಯೂಯಂ ಪೌರುಷೇಣ ಭವಿಷ್ಯಥ |೯೪|

ಏಕೋ ವಾ ವಕ್ತಿಚೇತ್ ಶ್ಲೋಕಂ ತ್ವೇಕಂ ಮತ್ಸಮ್ಮತಾರ್ಥಕಂ |
ತರ್ಹ್ಯಯಂ ಪುತ್ರ ತದ್ಗೇಹೇ ಜಲಾದ್ಯಾಹರಣಂ ಚರೇತ್ |೯೫|

ಏಕಸ್ಮಿನ್ನಹನಿ ಶ್ಲೋಕಸಹಸ್ರಂ ಮದನುಗ್ರಹಾತ್ |
ವಕ್ತವ್ಯಂ ವಾಕ್ಸಹಾಯೇನ ಮಮೇಹ ಪ್ರಹರಾಮಿ ತತ್ |೯೬|

ಅಹಮಪ್ಯತ್ರ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಶ್ಲೋಕಾನ್ಯಃ ಕಶ್ಚನಾಧಮಃ |
ವದನ್ನಿತಿ ವದೇದ್ವಿ ಪ್ರಸದೃಶಸ್ತು ಭವೇದಿಹ |೯೭|

ಕೃತ್ರಿಮಶ್ಲೋಕಕರ್ತಾ ಯೋ ಹ್ಯಸೂಯಾಸು ಪರೋ ನರಃ |
ಮರೀಷ್ಯತ್ಯಮರೈ ಶಪ್ತೋ ನಿರಯೇ ಸ ಚರಿಷ್ಯತಿ |೯೮|

ತಸ್ಮಾತ್ ಕುವಾದೋ ದುರ್ವಾದಿನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯಸ್ತ್ವಯಾಽಧುನಾ |
ಯದಾ ವಿಧಿಬಲಂ ಜೀರ್ಣಂ ತದಾ ಕರ್ತವ್ಯ ಏವ ತೇ |೯೯|

ತಸ್ಮಾದತ್ಯದ್ಭುತಾರ್ಥಾನಾಂ ಶ್ಲೋಕಾನಾಂ ತು ಪ್ರವರ್ತಕಂ |
ಕರೋಮಿ ಶಾರದಾ ಸನ್ನಿಧಾನಂ ಜಿಹ್ವಾಗತಂ ತ್ವಹೋ |೧೦೦|

೧೦. ವಿಪ್ರ ಪ್ರಕರಣಮ್ | ಶ್ಲೋಕಾ: [೧೦೧-೧೧೧]

ಹೇ ವೃದ್ಧ ವಿದುಷಾಂ ಮಧ್ಯೇ ಶ್ರದ್ಧಾರಹಿತ ಪೂರುಷಂ |
ವಿದ್ದಿ ತಲ್ಲಕ್ಷಣಂ ವಕ್ಷ್ಯೇ ಮುಂಡವದ್ ವಿಧವಾರ್ದಿತಃ |೧೦೧|

ವಿಧವಾದರ್ಶನಾದ್ ಭೀತಃ ತಥೈಕದ್ವಿಜದರ್ಶನಾತ್ |
ಧವಲಾಸ್ನಾನಮಪ್ಯಸ್ಮದ್ವೃಂದಾವನಸುದರ್ಶನೇ |೧೦೨|

ತ್ಯಕ್ತವಾನ್ ವಿತ್ತಲಾಭಾರ್ಥಂ ಕೃತ್ವಾ ಪಾಂಡಿತ್ಯಮಪ್ಯಹೋ |
ಅತ್ಯಂತಂ ಮಾನಿತೋ ನಾಸೀತ್ ಕುಜನೈರ್ಹಾಸ್ಯತಾಂ ಗತಃ |೧೦೩|

ತ್ರಿಲಕ್ಷಗಣಿತಂ ಕೃತ್ವಾ ದಕ್ಷವನ್ಮತ್ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಂ |
ಆಶು ಶುಕ್ಷಣಿವತ್ ಪೂರ್ವಕರ್ಮಕಕ್ಷಂ ಕ್ಷಿಣೋತ್ಯಸೌ |೧೦೪|

ತತ್ಪಾಂಡಿತ್ಯಭಯಾದೇವ ಹೃದಿಕಂಪಿತವಾದಿನಃ |
ದಿಕ್ಷು ಧಾವಂತಿ ತೇ ಶುಷ್ಕವದನಾಃ ಕದನಂ ವಿನಾ |೧೦೫|

ರಾಜಾನೋ ನೈವ ಜಾನಂತಿ ಮಾನಂ ತಸ್ಯ ನ ಚಕ್ರಿರೇ |
ಮಮ ನಂದಪಾಂಡಿತ್ಯಾನಂತರಂ ಸ ಚ ಪಂಡಿತಃ |೧೦೬|

ಮಮ ನಂದನ ವೈದುಷ್ಯಾತ್ ತದ್ವೈದುಷ್ಯಂ ತಥೈವ ಚ |
ಭವಿಷ್ಯತ್ ಜ್ಞಾನಿನಾ ಪೋಷ್ಯಂ ಮಯಾ ಸತ್ಸು ನ ಸಂಶಯಃ |೧೦೭|

ಓಂ ಏತತ್ಸರ್ವಂ ಸ್ವಾಪ್ನಪದ್ಯೇನ ಗರ್ವಂ ಹಿತ್ವಾ ಸರ್ವೇ ವಿಪ್ರವರ್ಯಾಸ್ಯಜೇನ |
ಶೃತ್ವಾ ಚೋರ್ವ್ಯಾಂ ಶರ್ವ ಗುರ್ವಾದಿ ದೇವಾನ್
ದೃಷ್ಟ್ವೋರ್ವಶಿಂ ಯಾಂತು ಮಾಂ ಮಾನವೇಂದ್ರಾಃ |೧೦೮|

ಇದಂ ವೃಂದಾವನಾಖ್ಯಾನಂ ಯೇ ಪಠಂತಿ ಮನೀಷಿಣಃ |
ಮುಕುಂದಾವನಮೇವಾಸ್ತು ತೇಷಾಂ ಕಂದಾಶನಾಜ್ಞಯಾ |೧೦೯|

ಇದಮರ್ಪಿತಮೇವಾಸ್ತು ಹಯಶೀರ್ಷಸ್ಯ ಪಾರ್ಷದಾತ್ |
ಸಮಂ ಸಹಸ್ರಶೀರ್ಷಸ್ಯ ಸೂಕ್ತಸ್ಯ ಪುರುಷಾತ್ ಕೃತಮ್ |೧೧೦|

ಯಚ್ಛ್ರುಣ್ವತಾಂ ಭಕ್ತಿರುದಾರಸದ್ಗುಣೇ ಹರೌ ಹರೇರ್ಲೋಕಗತೇ ತಥಾ ಮಯಿ |
ಭವತ್ಯಹೋ ಸರ್ವಶುಭಾಪ್ತಿಸನ್ಮತೀರ್ ದದಾತ್ಯಜಸ್ರಂ ಸುತ
ಸತ್ಯಮೇವ ತತ್ ಓಂ |೧೧೧|

| ಇತಿ ಶ್ರೀಸ್ವಾಪ್ನವೃಂದಾವನಾಖ್ಯಾನೇ ಅಲೌಕಿಕ ವಿಭಾಗೇ
ನಿದರ್ಶನಪರ್ವಣಿ ಶೋಡಶಾಧ್ಯಾಯ: ಸಮಾಪ್ತ: |

|| ಶ್ರೀ ಅಶ್ವಿನೀಹಯಗ್ರೀವಾತ್ಮಕ ಕೃಷ್ಣಾರ್ಪಣಮಸ್ತು ||

17. Svaapnavrundavanakhyana